Jacq. Opgenoord

Bij aanvang van het seizoen 1987/88 maakt Jacques de overstap van het Roermondse ziekenhuis naar Fortuna Sittard. Dat lijkt een vreemde aankoop, maar niet als je weet dat Jacques van beroep fysiotherapeut is. Jacques ontpopt zich al snel tot vertrouwenspersoon van de spelersgroep. De spelersgroep loopt dus met hem weg.

In de eerste competitiehelft van het seizoen 1988/89 blijkt dat Jacques het desondanks toch niet echt naar zijn zin heeft, want hij kondigt zijn vertrek aan. Voorzitter Paul Boels ziet dat met lede ogen aan en wil Jacques koste wat kost voor de club behouden.

Na het vertrek van Joop Castenmiller als algemeen manager in augustus 1988 zit Fortuna zonder manager. Huub Stevens is de droomkandidaat, maar zegt af. Begin januari 1989 polst Paul Boels Jacques voor die functie.

Op basis van wat is eigenlijk onduidelijk, want Jacques is een fysiotherapeut en voldoet niet aan de profielschets (30-40 jaar oud; man van de regio; voetbalachtergrond). Jacques accepteert het aanbod en stopt per 1 januari als fysiotherapeut. Geen makkelijk begin, want de eerste beslissing die Fortuna neemt is het ontslag van trainer Hans van Doorneveld.

Het seizoen 1989/90 wordt dan Jacques’ eerste volledige seizoen in zijn nieuwe functie als algemeen manager van Fortuna Sittard. De erfenis van Joop Castenmiller ziet er prima uit. Alleen de voorhoede wordt gerenoveerd op voorspraak van trainer Han Berger. Het elftal eindigt op een zevende plek. Voorzitter Paul Boels verlaat Fortuna, waardoor Jacques een nieuwe baas krijgt: Jos Kreijn.

Een seizoen later wil Fortuna het tij keren wat betreft teruglopende toeschouwersaantallen. De resultaten zijn weliswaar prima; maar het stadion raakt leger. Op voorspraak van trainer Han Berger renoveert Jacques nog maar eens de voorhoede. Zonder resultaat – Fortuna eindigt als twaalfde.

De teruglopende bezoekersaantallen en resultaten in het afgelopen seizoen, leiden tot een beleidswijziging in het seizoen 1991/92. Voorzitter Jos Kreijn en Jacques concluderen dat de teruggang het gevolg is van het risicoloze beleid van de club (niet het slechte aankoopbeleid). Fortuna breekt met dat beleid en Jacques gaat “een verantwoord investeringsrisico” nemen.

Het komt erop neer dat hij drie toppers gaat aantrekken met geleend geld, waarvoor hij geen of voorlopig onvoldoende salarisruimte heeft op de begroting. De betere spelers zullen tot betere resultaten leiden, hetgeen meer sponsorgeld gaat opleveren. Dat is de theorie.

Trainer Han Berger wil Jószef Szalma, Marco Boogers en Anton Janssen. Jacques maakt overuren en regelt het allemaal en heeft ook nog tijd voor een uitsmijter: “Wij gaan door als een van de beter georganiseerde clubs in de competitie. Dan vraag ik me af wat ’n rotzooi het elders moet zijn“.

Na negen teleurstellende duels wordt Han Berger ontslagen en moet Georg Kessler – de oude rot in het vak – komen uithelpen. Hij behoedt Fortuna inderdaad voor degradatie (veertiende plek). De betere resultaten komen er dus niet, met een gapend gat op de begroting als gevolg.

Aan de start van het seizoen 1992/93 is er dan een serieus probleem. De selectie heeft niet gebracht wat ervan verwacht werd, maar er is geen financiële ruimte om nieuwe spelers aan te trekken. Jacques probeert die ruimte in februari wel te forceren door voor veertien spelers ontslag aan te vragen. Tevergeefs, het arbeidsbureau gaat niet akkoord. Ondertussen degradeert Fortuna via de nacompetitie.

De eerste vier seizoenen van Jacques als manager van Fortuna Sittard zijn dus niet bepaald succesvol verlopen. Op vragen of hij wel geschikt is voor deze functie zegt Jacques: “met een nuchter boerenverstand kan iedereen manager worden“. Niet zo’n slimme uitspraak die hem de rest van zijn Fortunaleven zal achtervolgen.

In het seizoen 1993/94 beslist Fortuna om de oudgedienden niet transfervrij te laten vertrekken. Deze groep zou sterk genoeg zijn om onmiddellijk promotie af te dwingen. Dat is natuurlijk een gok, want het betekent een derde jaar op rij met een fiks begrotingstekort.

Helaas, de inschatting van de kwaliteit van de selectie is niet correct. Chris Dekker en zijn mannen bakken er vrij weinig van in de eerste divisie: plek tien. Jacques’ gok pakt dus verkeerd uit en hij zadelt Fortuna met een begrotingstekort van 400.000 gulden op.

Dat betekent dat Fortuna in het seizoen 1994/95 alles wat duur is, transfervrij moet laten gaan. Voorzitter Jos Kreijn overleeft deze chaos niet en wordt vervangen door Eric Bouwmeester. Jacques mag blijven.

Pim Verbeek wordt de nieuwe trainer, hij laat Jacques vijf gerichte aankopen doen en voor de rest moet de jeugd het maar oplossen. En wat gebeurt? Fortuna wordt kampioen!! Jacques zegt geleerd te hebben van de degradatie: “nooit meer met vreemd geld spelers halen“!!

In het seizoen 1995/96 rust op Jacques de zware taak om een eredivisiewaardig team op de been te brengen. Met aankopen als Jürgen Dirkx, Marke Burke, Michael Jeffrey, Ruud Kool en Robert Roest, doet Jacques prima aankopen. Fortuna redt zich keurig in de eredivisie op plek dertien.

In het seizoen 1996/97 haalt Jacques met Patrick Paauwe opnieuw een behoorlijke aanwinst voor Fortuna Sittard. Hij haalt ook nog bijna Viorel Moldovan binnen. Een dan onbekende Roemeen die later uitgroeit tot een international. Maar bijna is niet.

Toch geeft dit aan dat Jacques er wel enige kijk op moet hebben. Omdat de jeugdspelers Mark van Bommel en Fernando Ricksen zich stormachtig ontwikkelen komt Fortuna opnieuw niet in de problemen.

Het voetbal van Pim Verbeek is ondertussen niet om aan te zien. Op het einde van het seizoen vertrekt Fernando Ricksen naar AZ voor 0,8 miljoen euro. Dat blijkt de eerste van een serie spelersverkopen te zijn.

In het dagelijkse bestuur is Cor Nijpels aangetrokken die het financiële beleid voor zijn rekening gaat nemen. Bestuurlijk heeft Fortuna nu dus twee directeuren en een dagelijks bestuur onder leiding van voorzitter Eric Bouwmeester.

In het seizoen 1997/98 haalt Jacques in nauwe samenwerking met Pim Verbeek zomaar ineens drie onbekende Roemenen naar Fortuna. Zijn de stoppen doorgeslagen? Fortuna moet deze spelers namelijk een niet-EU-salaris betalen.

Verder zet Jacques Ronald Hamming in de etalage voor 90.000 euro. Het is dat Veendam dat belachelijke bedrag nog te hoog vindt, anders had Jacques de man die nadien zal uitgroeien tot topscorer aller tijden van Fortuna Sittard verkocht.

Op het veld gaat het mis. Pim Verbeek treedt terug. En omdat Fortuna hem niet kan ontslaan (geen geld voor), wordt hij weggepromoveerd tot technisch directeur. Jacques gaat zich dus bezig houden met alles behalve het technische beleid.

Pim Verbeek gebruikt zijn technisch directeurschap als een periode van betaald solliciteren en verdwijnt richting Japan. Jacques wordt ook weer verantwoordelijk voor het technische beleid maar gaat wel op zoek naar een opvolger. En als hij die niet vindt, besluit hij alle taken maar zelf te doen. Maar waarom ging hij dan in eerste instantie opzoek naar een technisch directeur?

Op het veld lopen de zaakjes op rolletjes. Bert van Marwijk haalt het maximale uit de ploeg en wordt zevende in de competitie.

In het seizoen 1998/99 maakt Jacques de tweede serieuze transfer. Patrick Paauwe vertrekt naar Feyenoord en levert Fortuna ongeveer 1,1 miljoen euro op. Als vervanger huurt Jacques Wilfred Bouma van PSV. En dat blijkt een prima deal te zijn.

In de competitie loopt het iets stroever dan het jaar voordien (tiende plek), maar Fortuna Sittard haalt wel de bekerfinale die het verliest van Ajax. Naast het veld maakt voorzitter Eric Bouwmeester plek voor de nieuwe voorzitter Jules Coenen.

Aan de start van het seizoen 1999/00 maakt Jacques de derde grote transfer. Hij verkoopt Mark van Bommel aan PSV voor 2,7 miljoen euro. Deze transfer zal Jacques nog enkele jaren achtervolgen. De fans zullen nog vaak zingen “waar is het geld van Van Bommel?“.

Verder verhuist Fortuna naar het nieuwe stadion, waar ook Jacques een groot voorstander van is, getuige deze klassieke uitspraak: “Zie je die hoge plafonds? Essentieel voor de toekomst van Fortuna“. Bij het nieuwe stadion hoort ook een nieuw beleidsplan. De goede lezer leest dat het ambitieniveau van Fortuna opgekrikt wordt, getuige de volgende quote: “Het beleidsplan gaat uit van een positie tussen plaats zes en twaalf. In de toekomst ziet het landschap er als volgt uit: de top vier met een begroting vanaf 18 miljoen euro. Een grote middengroep met een budget van 7 tot 9 miljoen die eens in de zoveel tijd Europees voetbal spelen. Zij die daaronder zitten bewegen zich als jojo’s tussen ere- en eerste divisie. Wij willen bij de middengroep horen.“.

Ondertussen blijkt het vervangen van Mark van Bommel geen sinecure. Pas in de winterstop weet Jacques Matthew Amoah en Remco van der Schaaf te huren van Vitesse, waarmee Bert van Marwijk Fortuna na de winterstop naar een twaalfde plek loodst. Jacques belooft nooit meer met een incomplete selectie aan het seizoen te beginnen.

Bij aanvang van het seizoen 2000/01 realiseert Jacques de vierde grote transfer. Hij verkoopt Kevin Hofland voor circa 3,6 miljoen euro aan PSV. Bert van Marwijk, Wilfred Bouma, Matthew Amoah en Remco van der Schaaf keren niet terug in Sittard en dus moet Jacques de nodige spelers aantrekken plus een trainer.

De trainer wordt Henk Duut. De aankopen die Jacques in de eerste competitiehelft doet, zullen de toekomst van de club in gevaar brengen. Jacques haalt Jo Geerinckx, Stijn Haeldermans, Pascal Averdijk, Jochem van der Hoeven en Ruud Hesp. Op Ruud Hesp na zal geen van deze spelers een eredivisiewaardige speler blijken te zijn.

Een opvolger van Matthew Amoah en Remco van der Schaaf zit er niet bij en dus start Fortuna opnieuw met een incomplete selectie aan de competitie, maar Henk Duut hoeft niet te vrezen, getuige deze quote van Jacques: “Fortuna heft geen verwijtende vinger naar de trainer. We begrijpen dat er iets moet gebeuren. Als een coach niet de handvatten krijgt om te functioneren, kun je hem simpelweg nergens op afrekenen“, maar ook: “Fortuna heeft een diepe spits en een aanjager op het middenveld nodig. Daar wordt werk van gemaakt, maar we gaan geen gekke dingen doen” en “De tijd dat we de begroting sluitend moesten krijgen met gedwongen verkoop van eigen spelers is voorbij“.

De versterkingen blijven uit en de resultaten zijn dramatisch. Ondanks dat Jacques had gezegd Henk Duut niet af te rekenen zonder versterkingen, doet hij dat toch. Hij ontslaat Henk Duut, terwijl hij zich in feite zelf had moeten ontslaan vanwege het uitblijven van versterkingen.

Frans Thijssen wordt de nieuwe trainer en krijgt de gewenste versterkingen. Jan van Halst en Nenad Bjeković komen naar Fortuna en met deze versterkingen redt Fortuna haar vege lijf op het nippertje via de nacompetitie.

Maar had Jacques niet gezegd geen gekke dingen te doen? Als de rekening op het einde van het seizoen wordt opgemaakt blijkt Opgenoord 11,4 miljoen euro te hebben uitgegeven, terwijl daar slechts 5 miljoen euro inkomsten tegenover staan.

Jacques heeft dus weldegelijk “gekke dingen” gedaan om Fortuna in de eredivisie te houden. Met de transferopbrengst van Kevin Hofland kan Jacques het gapende tekort nog enigszins opvullen, maar omdat de uitgaven structureel zijn, zal Fortuna dus de komende jaren elk jaar een speler van ettelijke miljoenen moeten verkopen om het begrotingstekort te dichten.

En wie zou dat moeten zijn? Jacques maakt dus geen enkele van zijn uitspraken waar. Het wordt pas helemaal lachwekkend als hij in het voorjaar de volgende uitspraak doet: “Ik zal Fortuna verlaten mocht de club degraderen, de eerste divisie is namelijk beneden mijn stand!“.

Het feit dat de financiële chaos bij Fortuna op straat ligt, is niet omdat Jacques een boekje heeft opengedaan. Dat komt omdat voorzitter Jules Coenen in feburari 2001 vooruitlopend op een nieuwe bestuursstructuur bij Fortuna interim-manager Theo Mommers heeft aangesteld.

Theo Mommers maakt een analyse van de financiële situatie bij Fortuna en ontslaat Jacques in juni 2001 vanwege de financiële chaos die hij (samen met Cor Nijpels en Jules Coenen) heeft gemaakt in amper twee seizoenen.

Fortuna vervolgt haar doodstrijd zonder Jacques. Cor Nijpels is dan al drie maanden ontslagen en Jules Coenen vertrekt bij de invoering van de nieuwe organisatiestructuur per 1 januari 2002.

Het blijft een jaar stil rond Jacques, maar dan ineens in februari 2002 vindt hij een nieuwe baan. Hij wordt directeur van het “Huis van Sport” afdeling Limburg. In die functie zal hij sportverenigingen van allerlei advies voorzien, onder andere ook bij het op orde houden van de begroting.

Oh ironie, in Nederland kun je blijkbaar overal mee wegkomen.